Menenjit ciddi bir çocukluk hastalığıdır. Bir enfeksiyon hastalığı olarak bulaşıcı niteliği vardır. Birçok enfeksiyon ajanı menenjite yol açabilir. Bunlar arasında; viruslar, bakteriler, mantar ve parazitler sayılabilir. Bakteriyel menenjitler diğer menenjit tipleri arasında en ciddi seyirli olanlarıdır. H. influenzae tip b bakterisi (Hib) ise tüm dünyada bakteriyel menenjit etkenlerinin en önde gelen nedenidir. Bazı menenjit etkenlerinin aşısı vardır. Bunlardan en önemlisi Hib’tir. Bu nedenle birçok menenjit etkeni olabilecek mikrop olmasına rağmen menenjit aşısı genellikle Hib aşısı olarak bilinir.
Menenjit nedir?
Menenjit beyin zarlarının iltihabıdır. üç beyin zarından özellikle en içteki beyne yakın ilk iki zarın piamater ve araknoid materin (birlikte leptomeninks) iltihabıdır. Ancak beyinle çok yakın temasta oldukları için bu zarların iltihabı aynı zamanda komşu beyin dokusu iltihabı bulgularına da yol açar. Bu nedenle menenjit bir çeşit beyin enfeksiyonudur denilebilir. BOS ta, normalde polimorf nüveli lökosit, immunglobulin ve diğer direnç faktörleri çok yetersiz olduğundan bir kez bu bölgeye ulaşan mikroplar kontrolsüz çoğalarak hızla menenjit oluşturabilir.
Menenjit bulguları nelerdir?
Menenjitin birçok bulgusu olabilir. Genel bir üst solunum yolu enfeksiyonu tablosuna (ateş, öksürük, kırgınlık, nezle vb) ek olarak başağrısı, kusma , şuur bozukluğu, havale, genel durum bozukluğu varsa menenjitten şüphelenmek ve acil değerlendirilmek gereklidir.
Menenjit prognozu nasıldır?
Menenjitte %10 a varan oranlarda ölüm riski vardır. Yaşayan olgularda, kalıcı beyin hasarı (mental retardasyon, sağırlık, konuşma bozukluğu, motor bozukluklar gibi) olma ihtimali %30’a varan oranlarda görülebilir.
Hangi etkenler menenjit yapar?
Çok nadiren enfeksiyon dışı nedenler de menenjit yapabilmesine rağmen menenjit esas olarak bir enfeksiyon hastalığıdır ve değişik ajanlarr tarafından oluşturulur. Çok çeşit ve sayıda enfeksiyon ajanı menenjite yol açabilir. Bunlar arasında viruslar (yüzlerce değişik virus menenjit yapabilir), bakteriler (özellikle Hib, pnömokok, meningokok olmak üzere bir çok bakteri menenjite yol açabilir), mantarlar, parazitler sayılabilir. Viruslar en sık ve nisbeten daha hafif seyirli menenjit etkenleridir. Bakteriler ve verem en ağır seyirli ve hasar bırakma riski daha yüksek olan menenjit etkenleridir. Tüberküloz en ağır seyirli menenjit tiplerindendir.
Menenjit ile ilgili aşılar nelerdir?
Bütün menenjit etkenlerinin değil ama bazı menenjit etkenlerinin aşısı vardır. Kabakulak aşısı, bir virus olan kabakulak menenjitinden, BCG aşısı tüberküloz menenjitinden koruyucudur. Keza kızamık, kızamıkçık, suçiçeği gibi nadir de olsa menenjit etkeni de olabilen virusların yol açtığı menenjitler, söz konusu aşılarla önlenebilir. Ancak aşıyla korunulabilir bakteriyel menenjit etkenlerinin en önemlisi Hib’tir. Hib aşısı uygun zaman ve dozlarda kullanıldığında Hib menenjitlerini neredeyse tamamen (%95 in üzerinde) önler. Aynı zamanda menenjit dışındaki ciddi Hib hastalıklarından korunmayı da (zatürre, sepsis, kemik eklem iltihapları gibi) sağlar.
