Etken
Kızamıkçığa bir RNA virusu yol açar.
Bulaşma
Konak sadece insandır. İnsandan insana solunum yolundan saçılan damlacıklar ile veya anneden bebeğe plasenta aracılığı ile bulaşabilir. Hasta birey hastalıktan 2 gün önce ve 5-7 gün sonraya kadar virüsü saçabildiğinden , bu evrede bulaşıcıdır. Hastanın 2 hafta okul veya kalabalık ortamdan uzak tutulması uygundur. En sık okul çağında , 5-14 yaş arasında görülür.
Hastalık belirtileri
Kuluçka süresi 14-21 gündür. Hastalık belirtileri başlamadan önce bir- iki gün süren hafif nezle olur. Daha sonra kulak arkası, boyunda ve ensede paketler halinde bezeler(lenf düğümleri) büyür. Eritematöz makülopapüler döküntü yüzden başlayarak tüm vücuda yayılır. Döküntüler deri üzerinde tek tek kırmızı benekler şeklindedir ve 3 günde iz bırakmadan kaybolur. Gençlerde ve erişkinde birden fazla eklemde şişlik , kızarıklık ve ağrı (polyartrit) eşlik edebilir.
Tanı
Hastalık belirtiler ve hastalığa özgü koruyucu proteinlerin(IgM tipi antikorların) 4 misli artışı ile konulur. Gebeliğin ilk üç ayında olan kadınlar, kızamıkçık hastalığı geçirmekte olan çocuklar ile temas ettiklerinde gebe kadından ilk karşılaştığı gün ve 2 hafta sonra antikor tayini yapılmalıdır. Antikorlarda 4 misli artış olur ise derhal bir kadın doğum uzmanına danışmalıdır.
Tedavi
Özel bir tedavisi yoktur.
Ayırıcı tanı
Kızıl, kızamık, 6. hastalık, enteroviral enfeksiyonlar, enfeksiyoz mononükleus ve ilaç alerjileri ile yapılmalıdır.
Yan etkiler
Hastalığa bağlı gelişen yan etkiler aşağıda sıralanmıştır;
- Eklem şişliği ve yangısı (Artrit )(2-3.cü günde ortaya çıkar)
- Beyin iltihabı(Ansefalit) toplumda 1/6000 oranında görülür
- Cilt altı kanaması (Purpura), kanda trombosit sayısı azalması veya normal olması halinde olabilir.
- Anneden bebeğe geçen virüs doğumsal kızamıkçık hastalığına yol açar.
Bu hastalık ile doğan bebeklerde büyüme geriliği, göz belirtileri (Katarakt, glokom, retinopati.), sağırlık, kalp anomalileri, nörolojik bozukluklar, karaciğer ve dalakta büyüme, trombosit sayısının azalmasıyla cilt altında kanamalar ve akciğerde zatüriye görülür.
Korunma
Çocukları kızamıkçıktan korumak için kızamık-kızamıkçık- kabakulak (KKK) aşısı 15-18 ayda ve 6-12 yaş arasında uygulanır. Kızamıkçık aşısından 1 veya 2 hafta sonra 1 veya 2 gün devam eden deri döküntüsü veya lenf bezlerinde şişme görülebilir. Eklemlerinde ağrı veya şişlik gelişebilir ancak birkaç gün ila birkaç haftada kendiliğinden kaybolur.