Tedavi:

İnfluenza ile uyumlu klinik tablo, yani ateş varsa (öksürük, boğaz ağrısı, yaygın kas ağrısı ve akut solunun sıkıntısı da bulunabilir) epidemiyolojik ilişki, yani hastalık bulunan bir bölgede hasta veya ölü hayvanla veya hasta insanla temas var ise, osetalmivir, profilakside kullanılan dozu günde 2 kez, 5 gün süre ile verilir (26,28). İlacın semptomlar başladıktan sonra ilk 2 gün içerisinde başlanması tedavinin başarısı açısından önemlidir. Osetalmivir tedavi amacıyla bir yaşından büyük çocuklarda ruhsatlıdır. İnsomnia, vertigo, bulantı ve kusma en önemli yan etkileridir. Olası vakalar, yani temas hikayesi ile birlikte influenza kliniği olan hastalar hastaneye yatırılarak tedavi edilmelidir. Hastalara yaklaşım Şekil 7’de özetlenmiştir.

Olası vaka hasta veya ölü kanatlı hayvanlarla (hayvanlarda kuş gribi olduğu bildirilen bir bölgede nedeni bilinmeden ölmüş yabani kanatlı hayvanla veya aynı kümeste birden fazla hayvan ölmüş bir kümesteki hasta veya ölü kümes hayvanı ile) temas ettikten sonra bir hafta içerisinde influenza semptomları ortaya çıkmış kişi olarak tanımlanır (9). Kesin vaka ise bunlara ek olarak vücudundan alınan bir örnekte H5N1 virusu gösterilmiş kişidir.

Örnek nazofaringeal sürüntü şeklinde, mümkünse derin trakeal aspirasyon şeklinde alınmalı, 48 saat sonra tekrarlanmalıdır. Olası vakalar vakit geçirilmeden İl Sağlık Müdürlüğü’ne telefonla bildirilmelidir. Sağlık Müdürlüğü’ne teslim edilen örnekler Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen laboratuvarlara gönderilir. Şu anda İstanbul ili ve çevresinden gelen örnekler İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı’na, diğer illerden gelen örnekler ise Ankara Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Viroloji Laboratuvarı’na gönderilmektedir. Bu merkezlerde PCR ile virus varlığı araştırılmakta (29), ayrıca aynı örnekler doğrulanmak üzere İngiltere’de bulunan Dünya Sağlık Örgütü Referans Laboratuvarı’nda da incelenmektedir.

Ülkemizde henüz bulunmayan zanamivir (Relenza®) ise inhalasyon yoluyla uygulanır (26). Yedi yaşından itibaren kullanılabilmektedir. Günde iki kez, 5 gün süreyle 10 mg’lık inhalasyonlar şeklinde kullanılır. Bronkospazm yapabilmesi en önemli dezavantajıdır.  

Amantadin ve rimantadinin kuş gribi tedavisindeki etkinliği ile ilgili bilgiler yetersizdir.  

Pnömoni bulunan hastalarda artan sekonder bakteriyel pnömoni riski dikkate alınarak, geniş spektrumlu antibakteriyel tedavi de başlanmalıdır.  Ölümle sonuçlanan pnömoni oranı yüksek olduğundan, özellikle solunum fonksiyonları yönünden monitorize edilmeli ve gerektiğinde ventilatör ile solunum desteği sağlanmalıdır.

Şekil 7. Hastalara yaklaşım